ประวัติวัดปทุมคงคา


            วัดปทุมคงคา เป็นพระอารามหลวงชั้นโท  ชนิดราชวรวิหาร เดิมชื่อวัด “สำเพ็ง” ตามชื่อถนนที่วัดตั้งอยู่ คือถนนสำเพ็ง ต่อมาในรัชกาลที่ ๑ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พระราชทานนามใหม่ว่า “วัดปทุมคงคา”ปัจจุบันตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งพระนคร ถนนทรงวาดติดต่อกับถนนสำเพ็ง เลขที่ ๑๖๒๐ ​แขวงสัมพันธวงศ์ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร

ประวัติการสร้างวัด

              วัดปทุมคงคา เป็นวัดโบราณ มีมาตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา  มีอาณาเขตและอุปจารวัดกว้างขวาง    ครั้งพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก แรกสร้างกรุงรัตนโกสินทร์  โดยทรงเห็นว่า เมืองธนบุรี ซึ่งอยู่ในฝั่งตะวันตกนั้น คับแคบ  ป้องกันศัตรูได้ยาก อีกทั้งพระราชนิเวศน์มณเฑียรสถานนั้นก็ขยายไม่ได้ เพราะตั้งอยู่ในเขตวัดแจ้ง(วัดอรุณราชวราราม) และวัดท้ายตลาด (วัดโมลีโลกยาราม) ส่วนในฝั่งตะวันออกนั้น (ฝั่งพระนคร) เป็นชัยภูมิดีกว่า โดยเป็นที่แหลม มีลำแม่น้ำเป็นขอบเขตกว่าครึ่ง ถ้าตั้งพระนครข้างฝั่งตะวันออก  แม้นข้าศึกยกมาติดชานพระนคร ก็พอจะสู้ป้องกันได้ง่ายกว่าฝั่งตะวันตก เสียแต่ว่าเป็นที่ลุ่มอยู่บ้าง  จึงได้โปรดเกล้าฯ ให้พระยาธรรมาธิกรณ์ (บุญรอด  บุณยรัตนพันธ์) กับพระวิจิตรนาวี เป็นแม่กองคุมช่างและไพร่ไปกะที่สร้างพระนครใหม่ ณ ฝั่งตะวันออก  และที่ซึ่งสร้างพระราชวังใหม่และเสาหลักเมืองนั้น เป็นที่ของพระยาราชาเศรษฐีกับพวกคนจีนได้อาศัยตั้งบ้านเรือนอยู่ก่อนแล้ว  ก็โปรดเกล้าฯ ให้พระยาราชาเศรษฐี และพวกคนจีน ย้ายไปตั้งบ้านเรือนอยู่ที่สวน  ตั้งแต่คลองวัดสามปลื้ม (วัดจักรวรรดิราชาวาส) ไปจนถึงคลองวัดสำเพ็ง (วัดปทุมคงคา)
            ขณะที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ให้พระยาราชาเศรษฐี และพวกคนจีน ย้ายมาตั้งเคหสถานกันใหม่นั้น ก็เห็นว่า วัดสำเพ็ง (วัดปทุมคงคา)นี้ มีอยู่แล้ว เป็นวัดโบราณ มีมาตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาและเป็นวัดที่ชำรุดทรุดโทรมมาก   สมเด็จพระอนุชาธิราชเจ้า กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท จึงได้โปรดเกล้า ฯ ให้ซ่อมแซมขึ้นใหม่ทั้งวัด  ดังปรากฏเรื่องอยู่ในพระราชพงศาวดารว่า “ทรงปฏิสังขรณ์ซ่อมแซมของเก่า คือวัดสำเพ็ง เสร็จแล้วทรงอุทิศถวายสมเด็จพระบรมชนกาธิราชเจ้า ภายหลังที่กรมพระราชวังบวรสมหาสุรสิงหนาททรงปฏิสังขรณ์และสร้างเสร็จแล้ว พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก จึงพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดปทุมคงคา”

            ต่อมาตลอดสมัยรัชกาลที่ ๒ ไม่ได้ทำการซ่อมแซมหรือปฏิสังขรณ์ใด ๆ อีกเลย เพราะเพิ่งสร้างเสร็จในสมัยรัชกาลที่ ๑   จนถึงสมัยรัชกาลที่ ๓ วัดปทุมคงคาเริ่มชำรุดทรุดโทรมอีกครั้งหนึ่ง  พระยาสวัสดิวารีได้กราบทูลขอทำการบูรณปฏิสังขรณ์   พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็โปรดเกล้าฯ ยอมอนุญาตให้พระยาสวัสดิวารีทำการบูรณปฏิสังขรณ์ได้  แต่เมื่อบูรณปฏิสังขรณ์ยังไม่ทันเสร็จ พระยาสวัสดิวารีก็ได้ถึงแก่อนิจกรรมเสียก่อน  หาได้โปรดเกล้าฯ ให้ผู้ใดรับบูรณปฏิสังขรณ์ต่อไปอีกไม่ คงปล่อยให้ชำรุดทรุดโทรมอยู่ตลอดสมัยรัชกาลที่ ๓

            ครั้นถึงสมัยรัชกาลที่ ๔ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาพิศาลศุภผล ทำการบูรณปฏิสังขรณ์ต่อ ขณะที่ได้ทำการบูรณปฏิสังขรณ์อยู่นั้น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชดำริว่า “วัดนี้เป็นวัดของสมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท สร้าอุทิศถวายสมเด็จพระบรมไปยิกาธิราชเจ้า จึงโปรดเกล้าฯ ให้กรมขุนราชสีหวิกรม ทำการเพิ่มเติมอีก และให้ช่างยกพระพุทธรูปในพระอุโบสถให้สูงขึ้น แล้วทำเป็นพระทรงเครื่องต้นอย่างกษัตริย์ แล้วต่อชุกชีออกมา ทำเป็นรูปเทวราชถือพุ่มฉัตรดอกไม้ทอง ดอกไม้เงินด้วย  ๒ องค์


  • นําสงฆ์สู่ธรรมที่แท้จริง ด้วยวิปัสสนากรรมฐาน... อ่านต่อ
  • มส.สั่งประเมินหมู่บ้านศีล 5 รอ... อ่านต่อ
  • สงฆ์ไทยในอเมริกาประกาศ“ปฏิญญาแอลเอ”... อ่านต่อ
  • ฮือฮาเจอหมู่บ้านศีล 5 นับหมื่นครัว ไม่กินเนื้อสัตว์... อ่านต่อ
  • ทั่วประเทศพร้อมจัด ‘สวดมนต์ข้ามปี’ ตั้งมั่นทำดีตลอดปี 2557... อ่านต่อ

  • มส.สั่งประเมินหมู่บ้านศีล 5 รอ... อ่านต่อ
  • มติมหาเถรสมาคมเเต่งตั้ง พระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร ป.ธ.๗ M.A.) เป็น เจ้าคณะภาค ๗... อ่านต่อ
  • ร่วมมุทิตาสักการะ พระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร ป.ธ.๗,M.A.,พธ.ด.)... อ่านต่อ
  • วันออกพรรษา อ่านต่อ
  • ขอเชิญร่วมเวียนเทียนวันวิสา... อ่านต่อ

  • 100 ปี ชาตกาลพุทธทาส 1และ 2 อ่านต่อ
  • กำลังใจ - ว.วชิรเมธี อ่านต่อ
  • การตัดกรรมตามแนวพุทธ อ่านต่อ
  • ว.วชิรเมธี \"เรามีเวลาจำกัด\" อ่านต่อ
  • มนุษย์ประเสริฐได้ด้วยการฝึก อ่านต่อ

  • วันเข้าพรรษา (ตรงกับวันแรม ๑ ค่ำเดือน ๘)... อ่านต่อ
  • วันอาสาฬหบูชา (ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘)... อ่านต่อ
  • วันอัฏฐมีบูชา วันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ... อ่านต่อ
  • วันวิสาขบูชา (ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖)... อ่านต่อ
  • วันมาฆบูชา ( วันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดื... อ่านต่อ

  • สนทนาธรรมเซนกับสตีฟ จ็อบส์ อ่านต่อ
  • มงคลสูตร 38 ประการ อ่านต่อ
  • สุ จิ ปุ ลิ คือ หัวใจของนักปราชญ์หรือบัณฑิต... อ่านต่อ
  • พระไตรปิฏก อ่านต่อ
  • เรื่อง "กรรมของชาติของบ้านเมื... อ่านต่อ

  • พระเวสสันดร ผู้ทรงบำเพ็ญทานบ... อ่านต่อ
  • วิธุรบัณฑิต ผู้บำเพ็ญสัจบารม... อ่านต่อ
  • พระมหานารทกัสสปะ ผู้ทรงบำเพ็ญอุเบกขาบารมี... อ่านต่อ
  • มโหสถบัณฑิต ผู้ทรงบำเพ็ญปัญญ... อ่านต่อ
  • พระจันทกุมาร ผู้ทรงบำเพ็ญขันติบารมี... อ่านต่อ

  • สตีฟ จ็อบส์ ไทย เวอร์ชั่น Steve Jobs' T... อ่านต่อ
  • เขาพระวิหาร : บทเรียนของพื้นที่ออนไลน์ โปรดตั้งสติก่อนรักชาติ... อ่านต่อ
  • บทสวดพระคาถาชินบัญชร ๙ จบ อ่านต่อ
  • ลำล่อง...คิดฮอดพ่อแม่ อ่านต่อ
  • ถึงจะรู้ร้อยเรื่องพันเรื่อง ก็ไม่สู้รู้เรื่องดับทุกข์... อ่านต่อ

  • คิดเป็นเห็นธรรม ว.วชิรเมธี อ่านต่อ
  • กบเฒ่านั่งเฝ้ากอบัว โดยพระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท)... อ่านต่อ
  • เสียงธรรม เรื่อง เจ้ากรรมนายเ... อ่านต่อ
  • นางสามาวดี อ่านต่อ
  • หลวงพ่อชา - ต่อสู้ความกลัว อ่านต่อ

  • MV เดินตามรอยเท้าพ่อ อ่านต่อ
  • [MV] ต้นไม้ของพ่อ อ่านต่อ
  • เพลง ของขวัญจากก้อนดิน อ่านต่อ
  • เพลง รูปที่มีทุกบ้าน อ่านต่อ
  • เพลงเฉลิมพระเกียรติฯ \"King of Kings\" อ่านต่อ


  •                         

        


    วัดปากน้ำ . สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง . สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง . มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย . มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย . กรมการศาสนา . สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ . ศูนย์พิทักษ์พระพุทธศาสนาแห่งประเทศไทย . กระทรวงวัฒนธรรม